Ο δίκαιος Συμεών είχε μοναδικό σκοπό στην ζωή του να περιμένει όσο χρειαστεί, μέχρι και τα βαθειά γεράματα, έως ότου φθάσει η ευλογημένη στιγμή που θα αντικρίσει τον Σωτήρα Χριστό. Είχε λάβει την αποκάλυψη και ήταν βέβαιος ότι θα τον αξίωνε ο Πανάγαθος Θεός να εκπληρωθεί ο πόθος του.
Η υπομονή και η καρτερία του ανταμείφθηκαν. Η πίστη του στον Θεό τον στήριζε, του κάλυπτε το κενό, που άφηνε το πέρασμα του χρόνου και του ενίσχυε ακόμη την επιθυμία του να δει τον Χριστό.
24.1.18
Τα ονόματα και η σημασία της χρήσης τους
Εξ αφορμής της τρέχουσας επικαιρότητας, όσον αφορά στο ζήτημα της ονομασίας του κράτους των Σκοπίων, θα ήθελα να επισημάνω ένα γεγονός.
Αδιαμφισβήτητα, το συλλαλητήριο, που έλαβε χώρα στη Θεσσαλονίκη την 21η του Ιανουαρίου 2018, αποτέλεσε ένα ηχηρό μήνυμα, το οποίο κανείς δεν μπορεί να το παραβλέψει, είτε ήταν υπέρ είτε κατά.
Παρατηρήθηκαν, επίσης, κάποιες προσπάθειες εκμετάλλευσης τού συλλαλητηρίου από ομάδες ατόμων, που δρουν εξωθεσμικά, μακριά από τους κόλπους της Εκκλησίας και ασφαλώς προς ίδιον όφελος, όπως και ανάλογη αποτυχημένη προσπάθεια των καταληψιών του κεντρικού κτηρίου της Μονής μας.
Η επισήμανσή μου αφορά στην αναλογία που υπάρχει ανάμεσα στους κυβερνώντες του κράτους των Σκοπίων, από τη μια, και στους σχισματικούς (δηλ. άτομα εκτός Ορθοδόξου Εκκλησίας) καταληψίες του κεντρικού κτηρίου της Μονής μας, από την άλλη.
Οι μεν Σκοπιανοί έχουν στηρίξει την προπαγάνδα τους επάνω στον ανιστόρητο σφετερισμό του ονόματος της Μακεδονίας, προκαλώντας παγκόσμια αναστάτωση και σύγχυση. Οι δε σχισματικοί καταληψίες του κεντρικού κτηρίου της Μονής μας, ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, εξαπολύουν μόνιμη αντιεκκλησιαστική προπαγάνδα, την οποία έχουν στηρίξει επάνω στον ανιστόρητο και παράνομο σφετερισμό του ονόματος τής Μονής Εσφιγμένου, προκαλώντας σύγχυση και σκανδαλισμό στο χριστεπώνυμο πλήρωμα.
21.1.18
Δεν μου λείπεις γιατί σ’ αγαπώ!
Η αγάπη συμπληρώνει τα κενά και μηδενίζει αποστάσεις και χρόνο. Σε ανεβάζει επίπεδο και σε οδηγεί στο αιώνιο και το απέραντο, το ατελείωτο! Εκεί δεν υπάρχει έλλειψη, κενό, πόνος, λύπη.
Όλα τα καλύπτει και τα μηδενίζει η αγάπη.
Όλα τα γεμίζει και τα αναπληρώνει η αγάπη.
Όλα ζουν και κινούνται μέσα στην αγάπη.
Αγάπη είναι ο Χριστός.
Συνεπώς, όταν έχεις τον Χριστό στην ζωή σου, ζεις το μυστήριο της αγάπης αυθεντικά, ζεις υπερβατικά πάνω από το ανθρώπινο, θεϊκά.
Έτσι, όταν ζω, πλέον με σιγουριά μπορώ να πω ότι δεν μου λείπεις, γιατί σ' αγαπώ!
Έτσι απλά!
Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος
Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Εσφιγμένου
15.1.18
Όταν αγαπάς
Όταν αγαπάς κάποιον άνθρωπο, αγαπάς τα πάντα, που είναι δικά του. Τον ίδιο, ως άνθρωπο, τα ρούχα του, την μυρωδιά του ακόμη, ό,τι έχει δει και ό,τι έχει ακουμπήσει, ακόμη και τα λάθη του, γιατί είναι δικά του. Τα πάντα, γιατί αυτό είναι η αγάπη.
Απόλυτο δέσιμο, τίποτα δεν χωρίζει, μόνο ενώνει, γίνεται ένα. Δεν ενοχλεί, υπομένει, επιμένει, περιμένει, μονίμως χαίρεται, διαλύει κάθε σύννεφο και κάθε στεναχώρια μόνο με την σκέψη.
Αυτό είναι η αγάπη, έτσι την έμαθα, έτσι μου δόθηκε, έτσι την ένιωσα, έτσι προσπαθώ να την δίνω.
Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος
Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Εσφιγμένου
Απόλυτο δέσιμο, τίποτα δεν χωρίζει, μόνο ενώνει, γίνεται ένα. Δεν ενοχλεί, υπομένει, επιμένει, περιμένει, μονίμως χαίρεται, διαλύει κάθε σύννεφο και κάθε στεναχώρια μόνο με την σκέψη.
Αυτό είναι η αγάπη, έτσι την έμαθα, έτσι μου δόθηκε, έτσι την ένιωσα, έτσι προσπαθώ να την δίνω.
Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος
Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Εσφιγμένου
12.1.18
Τι είναι η αγάπη;
• Γέροντα, τι είναι η αγάπη;
Αγάπη είναι η απόλυτη έκφραση της ενότητας. Θέλεις να ενωθείς με κάποιον, να επικοινωνήσεις, να ενδιαφερθείς. Θέλεις να ασχοληθείς με κάτι, να περιποιηθείς, να προσφέρεις. Όλα αυτά, για να τα καταφέρεις, προϋποθέτουν την αγάπη. Χωρίς την αγάπη δεν υπάρχει διάθεση για τίποτα. Επικρατεί μουντάδα, ανορεξία και μιζέρια.
• Γέροντα, τι σχέση έχει η ενότητα με την αγάπη;
Ενότητα είναι η σχέση που δημιουργείται μεταξύ τουλάχιστον δύο ανθρώπων, η σχέση του ανθρώπου με την φύση, με τα ζώα. Αυτή η σχέση είναι η ένωση που δημιουργείται και η αγάπη είναι η «κόλλα» που πραγματοποιεί την συγκόλληση αυτή. Η αγάπη είναι που καλύπτει τα κενά και τις ατέλειες, ενώνοντας και τα πιο «αταίριαστα». Η αγάπη είναι που συγκρατεί την ενότητα. Η αγάπη είναι που σε ενώνει με τον πλησίον σου, με την φύση, με τα ζώα.
Αγάπη είναι η απόλυτη έκφραση της ενότητας. Θέλεις να ενωθείς με κάποιον, να επικοινωνήσεις, να ενδιαφερθείς. Θέλεις να ασχοληθείς με κάτι, να περιποιηθείς, να προσφέρεις. Όλα αυτά, για να τα καταφέρεις, προϋποθέτουν την αγάπη. Χωρίς την αγάπη δεν υπάρχει διάθεση για τίποτα. Επικρατεί μουντάδα, ανορεξία και μιζέρια.
• Γέροντα, τι σχέση έχει η ενότητα με την αγάπη;
Ενότητα είναι η σχέση που δημιουργείται μεταξύ τουλάχιστον δύο ανθρώπων, η σχέση του ανθρώπου με την φύση, με τα ζώα. Αυτή η σχέση είναι η ένωση που δημιουργείται και η αγάπη είναι η «κόλλα» που πραγματοποιεί την συγκόλληση αυτή. Η αγάπη είναι που καλύπτει τα κενά και τις ατέλειες, ενώνοντας και τα πιο «αταίριαστα». Η αγάπη είναι που συγκρατεί την ενότητα. Η αγάπη είναι που σε ενώνει με τον πλησίον σου, με την φύση, με τα ζώα.
7.1.18
Χριστούγεννα στο Άγιο Όρος και η μέτρηση του χρόνου
Βαδίζοντας με τον δικό του μοναδικό τρόπο, μέσα στο χρόνο και την ιστορία, ακολουθώντας πιστά τα ίχνη της Παραδόσεως, το Άγιο Όρος συνεχίζει να στέλνει στον σύγχρονο άνθρωπο το μήνυμα τής ενότητος και της αγάπης.
Ενώ συμμετείχε ευχητικά στην χαρά του πιστού λαού του Θεού καθ' όλη την εορταστική περίοδο του Δωδεκαημέρου, σήμερα εορτάζει τα Χριστούγεννα το Άγιο Όρος, σύμφωνα με το ημερολόγιο που ακολουθεί, μακριά από φανατισμούς και ακρότητες, οι οποίες διχάζουν, αντί να ενώνουν.
Το Άγιο Όρος δηλώνει παρόν στο πλευρό του σύγχρονου ανθρώπου, έχοντας πνευματική κοινωνία μαζί του, υπερβαίνοντας τον χρόνο, χωρίς να διασπά και τις αρχές της παραδόσεως του.
Εύχεται σήμερα όλο το Άγιο Όρος η Αγάπη που γεννήθηκε στην Γη, ο Χριστός, να γεμίσει τις ψυχές όλων των ανθρώπων ώστε να δουν την αλήθεια και να πορευθούν στην ζωή τους μέσα στο Φως που χαρίζει ο τεχθείς Κύριος.
Χρόνια πολλά!
Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος
Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Εσφιγμένου
Ενώ συμμετείχε ευχητικά στην χαρά του πιστού λαού του Θεού καθ' όλη την εορταστική περίοδο του Δωδεκαημέρου, σήμερα εορτάζει τα Χριστούγεννα το Άγιο Όρος, σύμφωνα με το ημερολόγιο που ακολουθεί, μακριά από φανατισμούς και ακρότητες, οι οποίες διχάζουν, αντί να ενώνουν.
Το Άγιο Όρος δηλώνει παρόν στο πλευρό του σύγχρονου ανθρώπου, έχοντας πνευματική κοινωνία μαζί του, υπερβαίνοντας τον χρόνο, χωρίς να διασπά και τις αρχές της παραδόσεως του.
Εύχεται σήμερα όλο το Άγιο Όρος η Αγάπη που γεννήθηκε στην Γη, ο Χριστός, να γεμίσει τις ψυχές όλων των ανθρώπων ώστε να δουν την αλήθεια και να πορευθούν στην ζωή τους μέσα στο Φως που χαρίζει ο τεχθείς Κύριος.
Χρόνια πολλά!
Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος
Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Εσφιγμένου
6.1.18
Τα Θεοφάνια
«Ἐν Ἰορδάνῃ βαπτιζομένου σου, Κύριε, ἡ τῆς Τριάδος ἐφανερώθη προσκύνησις»
(απολυτίκιον εορτής)
Ας τρέξουμε νοερώς αδελφοί προς τον Ιορδάνη! Μέγα θαύμα συντελείται σήμερα! Το μεγαλείο της Θεότητος αποκαλύπτεται στα μάτια των ανθρώπων.
Ο Τριαδικός Θεός φανερώνεται ενώπιόν μας! Ο Υιός και Λόγος του Θεού, παίρνοντας δούλου μορφή, σκύβει να Τον βαπτίσει ο Πρόδρομος. Ο Θεός Πατέρας ακούγεται από τον ουρανό να λέει: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο Αγαπητός». Το Πανάγιο Πνεύμα εμφανίζεται την στιγμή της βαπτίσεως, παίρνοντας την μορφή περιστεριού.
(απολυτίκιον εορτής)
Ας τρέξουμε νοερώς αδελφοί προς τον Ιορδάνη! Μέγα θαύμα συντελείται σήμερα! Το μεγαλείο της Θεότητος αποκαλύπτεται στα μάτια των ανθρώπων.
Ο Τριαδικός Θεός φανερώνεται ενώπιόν μας! Ο Υιός και Λόγος του Θεού, παίρνοντας δούλου μορφή, σκύβει να Τον βαπτίσει ο Πρόδρομος. Ο Θεός Πατέρας ακούγεται από τον ουρανό να λέει: «Αυτός είναι ο Υιός μου ο Αγαπητός». Το Πανάγιο Πνεύμα εμφανίζεται την στιγμή της βαπτίσεως, παίρνοντας την μορφή περιστεριού.
3.1.18
Πνευματικές αναζητήσεις
•Γέροντα, τι είναι η εξομολόγηση;
Εξομολόγηση είναι το μυστήριο με το οποίο ο άνθρωπος μπορεί να βρει ανάπαυση στην ψυχή του, καθαρίζοντας την καρδιά του από ό,τι την βαραίνει.
•Γιατί πρέπει να εξομολογούμαστε;
Γιατί είναι ανάγκη στον άνθρωπο ο εσωτερικός καθαρισμός του. Για να μπορεί ο άνθρωπος να λειτουργεί σωστά, σύμφωνα με τον τρόπο που έχει πλασθεί από τον Θεό.
Εξομολόγηση είναι το μυστήριο με το οποίο ο άνθρωπος μπορεί να βρει ανάπαυση στην ψυχή του, καθαρίζοντας την καρδιά του από ό,τι την βαραίνει.
•Γιατί πρέπει να εξομολογούμαστε;
Γιατί είναι ανάγκη στον άνθρωπο ο εσωτερικός καθαρισμός του. Για να μπορεί ο άνθρωπος να λειτουργεί σωστά, σύμφωνα με τον τρόπο που έχει πλασθεί από τον Θεό.
31.12.17
Πρωτοχρονιάτικες ευχές!
Αίσιον και ευτυχές το νέον έτος 2018!
Η αρχή κάθε έτους προσφέρεται για μια επανεκκίνηση στην ζωή όλων! Κάθε λύπη και εμπόδιο που αντιμετωπίσαμε καθώς και κάθε στιγμή, που μας προκάλεσε χαρά και ευτυχία κατά το παρελθόν έτος, ας μείνει ως εμπειρία στην ζωή μας!
Με αυτά τα εφόδια ζωής ας προϋπαντήσουμε το νέο έτος, ευχόμενοι από καρδίας προς τον Κύριο και Θεό μας να είναι ένα έτος αγάπης, υπομονής, συνεννοήσεως, ειρήνης και ευλογίας προς τον εαυτό μας και τον πλησίον!
Καλή Χρονιά και ευλογημένη!
Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος
Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Εσφιγμένου
Η αρχή κάθε έτους προσφέρεται για μια επανεκκίνηση στην ζωή όλων! Κάθε λύπη και εμπόδιο που αντιμετωπίσαμε καθώς και κάθε στιγμή, που μας προκάλεσε χαρά και ευτυχία κατά το παρελθόν έτος, ας μείνει ως εμπειρία στην ζωή μας!
Με αυτά τα εφόδια ζωής ας προϋπαντήσουμε το νέο έτος, ευχόμενοι από καρδίας προς τον Κύριο και Θεό μας να είναι ένα έτος αγάπης, υπομονής, συνεννοήσεως, ειρήνης και ευλογίας προς τον εαυτό μας και τον πλησίον!
Καλή Χρονιά και ευλογημένη!
Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος
Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Εσφιγμένου
25.12.17
Χριστούγεννα
«Δεύτε εν σπηλαίω κατίδωμεν, κείμενον εν φάτνη τον Κύριον!»
(βυζαντινά κάλαντα)
Η απλότης του σπηλαίου,
η θαλπωρή της φάτνης,
η ζεστασιά των ζώων,
αποκαλύπτουν το μεγαλείο της Θεότητος, την απέραντη αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο!
Δεν υπάρχει μέτρο για να συγκρίνουμε αυτήν την αγάπη!
Δεν μπορεί ο ανθρώπινος νους να κατανοήσει αυτήν την αγάπη!
Δεν χωρά στην ανθρώπινη λογική αυτη η αγάπη!
Κι όμως χώρεσε αυτή η αγάπη στην μήτρα της Παρθένου!
Κανένα υλικό παλάτι δεν μπορούσε να δεχθεί αυτήν την αγάπη όπως την δέχθηκε το σπήλαιο και η φάτνη της Βηθλεέμ!
Δεν υπάρχει κανένας Θεός σε καμιά δοξασία που να ταπεινώνεται για να φανεί η αγάπη Του για τα πλάσματά Του! Ο Δημιουργός παίρνει την μορφή και την σάρκα τού δημιουργήματός Του για να το φέρει ξανά πίσω, εκεί που ανήκει, κοντά Του!
Ας φωνάξουμε αδελφοί μου μέσα από την ψυχή μας: «Τις Θεός Μέγας ως ο Θεός ημών...!»
Ας πανηγυρίσουμε ψάλλοντας όλοι μαζί με χαρά: «Χριστός γεννάται δοξάσατε...!»
Ας τρέξουμε στο σπήλαιο να αντικρίσουμε την Αγάπη, τον Γεννηθέντα Κύριο!
Ας γονατίσουμε ευλαβικά μπροστά στην φάτνη προσφέροντας την καρδιά μας ως άλλη φάτνη να γεννηθεί μέσα μας το θείο Βρέφος!
Μην φοβάστε τα σκοτάδια, που μας καλύπτουν, το Άστρο της Βηθλεέμ φωτίζει τον δρόμο. Τρέξτε χωρίς φόβο! Το Φως του Χριστού διαλύει κάθε φόβο και σκοτάδι, φωτίζοντας την ζωή μας!
Χρόνια πολλά!
Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος
Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Εσφιγμένου
(βυζαντινά κάλαντα)
Η απλότης του σπηλαίου,
η θαλπωρή της φάτνης,
η ζεστασιά των ζώων,
αποκαλύπτουν το μεγαλείο της Θεότητος, την απέραντη αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο!
Δεν υπάρχει μέτρο για να συγκρίνουμε αυτήν την αγάπη!
Δεν μπορεί ο ανθρώπινος νους να κατανοήσει αυτήν την αγάπη!
Δεν χωρά στην ανθρώπινη λογική αυτη η αγάπη!
Κι όμως χώρεσε αυτή η αγάπη στην μήτρα της Παρθένου!
Κανένα υλικό παλάτι δεν μπορούσε να δεχθεί αυτήν την αγάπη όπως την δέχθηκε το σπήλαιο και η φάτνη της Βηθλεέμ!
Δεν υπάρχει κανένας Θεός σε καμιά δοξασία που να ταπεινώνεται για να φανεί η αγάπη Του για τα πλάσματά Του! Ο Δημιουργός παίρνει την μορφή και την σάρκα τού δημιουργήματός Του για να το φέρει ξανά πίσω, εκεί που ανήκει, κοντά Του!
Ας φωνάξουμε αδελφοί μου μέσα από την ψυχή μας: «Τις Θεός Μέγας ως ο Θεός ημών...!»
Ας πανηγυρίσουμε ψάλλοντας όλοι μαζί με χαρά: «Χριστός γεννάται δοξάσατε...!»
Ας τρέξουμε στο σπήλαιο να αντικρίσουμε την Αγάπη, τον Γεννηθέντα Κύριο!
Ας γονατίσουμε ευλαβικά μπροστά στην φάτνη προσφέροντας την καρδιά μας ως άλλη φάτνη να γεννηθεί μέσα μας το θείο Βρέφος!
Μην φοβάστε τα σκοτάδια, που μας καλύπτουν, το Άστρο της Βηθλεέμ φωτίζει τον δρόμο. Τρέξτε χωρίς φόβο! Το Φως του Χριστού διαλύει κάθε φόβο και σκοτάδι, φωτίζοντας την ζωή μας!
Χρόνια πολλά!
Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος
Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Εσφιγμένου
20.12.17
Πλησιάζουν Χριστούγεννα!
Το Σπήλαιο ετοιμάζεται, η Φάτνη ευτρεπίζεται, γιατί φθάνει ήδη η Παρθένος Μαρία. Προετοιμάζονται για την υποδοχή της Παναγιάς μας, η οποία κυοφορεί στα σπλάγχνα της τον Κύριο της δόξης. Όλοι και όλα ετοιμάζονται και προσμένουν με χαρά την Άγια Νύχτα που θα γεννηθεί στον κόσμο το Φως, η Χαρά, η Αγάπη!
Ας ετοιμασθούμε κι εμείς, λοιπόν! Δεν έμεινε χρόνος, πλησιάζουν τα Χριστούγεννα και όλα έχουν χρωματιστεί με τα πιο λαμπερά χρώματα! Ας ετοιμάσουμε τις καρδιές μας, για να γεμίσουν με τα χρώματα της χαράς των Χριστουγέννων, να γίνουν πολύχρωμες και όμορφες, για να τις προσφέρουμε δώρο στον νεογέννητο Χριστό!
Καλά Χριστούγεννα!
Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος
Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Εσφιγμένου
Ας ετοιμασθούμε κι εμείς, λοιπόν! Δεν έμεινε χρόνος, πλησιάζουν τα Χριστούγεννα και όλα έχουν χρωματιστεί με τα πιο λαμπερά χρώματα! Ας ετοιμάσουμε τις καρδιές μας, για να γεμίσουν με τα χρώματα της χαράς των Χριστουγέννων, να γίνουν πολύχρωμες και όμορφες, για να τις προσφέρουμε δώρο στον νεογέννητο Χριστό!
Καλά Χριστούγεννα!
Αρχιμανδρίτης Βαρθολομαίος
Καθηγούμενος Ιεράς Μονής Εσφιγμένου
11.12.17
Ο Άγιος Σπυρίδων
Πανηγυρίζει η Εκκλησία μας στις 12 Δεκεμβρίου την μνήμη του απλού, αγαθού, γεμάτου πίστη και αγάπη προς τον πλησίον ιεράρχου, του Αγίου Σπυρίδωνος.
Ο Άγιος Σπυρίδων με το κύρος της αγίας και ηθικής ζωής του κατατρόπωσε τους Αρειανούς και αναδείχτηκε ως ένας από τους λαμπρούς υπερασπιστές της Ορθόδοξης πίστης στην Α' Οικουμενική σύνοδο, που έγινε στη Νίκαια της Βιθυνίας (Μικρά Ασία), στην οποία συμμετείχε. Μάλιστα, όπως αναφέρει η παράδοση, αφού μίλησε για λίγο, έγινε θαύμα. Ενώ με το αριστερό χέρι του κρατούσε ένα κεραμίδι, έκανε το σημείο του Σταυρού και εις τύπον της Αγίας Τριάδος είπε «Εις το όνομα του Πατρός», οπότε φάνηκε προς τα επάνω απ' το κεραμίδι φωτιά, με την οποία είχε ψηθεί αυτό. Όταν δε είπε «Και του Υιού», έτρεξε κάτω νερό, με το οποίο ζυμώθηκε το χώμα του κεραμιδιού. Και όταν πρόσθεσε «Και του Αγίου Πνεύματος» έδειξε μέσα στη χούφτα του μόνο το χώμα που απέμεινε, αποδεικνύοντας μ' αυτόν το θαυματουργικό τρόπο το μυστήριο της Αγίας Τριάδας!
Ο Άγιος Σπυρίδων με το κύρος της αγίας και ηθικής ζωής του κατατρόπωσε τους Αρειανούς και αναδείχτηκε ως ένας από τους λαμπρούς υπερασπιστές της Ορθόδοξης πίστης στην Α' Οικουμενική σύνοδο, που έγινε στη Νίκαια της Βιθυνίας (Μικρά Ασία), στην οποία συμμετείχε. Μάλιστα, όπως αναφέρει η παράδοση, αφού μίλησε για λίγο, έγινε θαύμα. Ενώ με το αριστερό χέρι του κρατούσε ένα κεραμίδι, έκανε το σημείο του Σταυρού και εις τύπον της Αγίας Τριάδος είπε «Εις το όνομα του Πατρός», οπότε φάνηκε προς τα επάνω απ' το κεραμίδι φωτιά, με την οποία είχε ψηθεί αυτό. Όταν δε είπε «Και του Υιού», έτρεξε κάτω νερό, με το οποίο ζυμώθηκε το χώμα του κεραμιδιού. Και όταν πρόσθεσε «Και του Αγίου Πνεύματος» έδειξε μέσα στη χούφτα του μόνο το χώμα που απέμεινε, αποδεικνύοντας μ' αυτόν το θαυματουργικό τρόπο το μυστήριο της Αγίας Τριάδας!

